Zdjęcie: XR Indigenous Hewa Bora
Drogi buntowniku / droga buntowniczko,
Od 2018 roku Extinction Rebellion domaga się od rządów, by DZIAŁAŁY TERAZ. W minionym miesiącu Organizacja Narodów Zjednoczonych dołączyła do naszych apeli o podjęcie natychmiastowych działań. Cel 1,5 stopnia jest już nieosiągalny, ale nasza walka o życie bynajmniej się nie kończy. Mamy wszystko, czego potrzebujemy, by stworzyć bardziej sprawiedliwy świat bez paliw kopalnych – musimy po prostu to zrobić. W pobliżu Gomy w Demokratycznej Republice Konga lokalna społeczność rdzennych Pigmejów właśnie to zrobiła w zeszłym miesiącu. Najpierw protestowali przeciwko wylesianiu Parku Narodowego Wirunga, a następnie sami zasadzili drzewa. Rebelianci i Rebelianci oraz społeczności rdzenne w Argentynie zostały zmuszone do działania, ponieważ niszczone są ich domy, a wraz z nimi ogromne obszary środowiska naturalnego. Czas, aby się zaangażować, jest właśnie teraz, gdziekolwiek, kiedykolwiek i jakkolwiek tylko możesz – jesteśmy w tym razem.
Ten newsletter dostarcza Wam XR Global Support, międzynarodowa sieć buntowników i buntowniczek, którzy pomagają naszemu ruchowi się rozwijać. Potrzebujemy środków, aby kontynuować nasze działania.
DZIAŁAJ TERAZ WSPIERAJĄC NAS FINANSOWO
Najważniejsze działania
Sierpień 2026 | XR Misiones, Argentyna
Zdjęcie: XR Misiones
Buntownicy i buntowniczki z XR Misiones, w północno-wschodniej części Argentyny, prowadzą zakrojoną na szeroką skalę kampanię przeciwko międzynarodowej firmie leśnej Arauco, która od dawna znana jest z niszczenia środowiska i łamania praw człowieka. Rząd ułatwia sprzedaż gruntów zagranicznym przedsiębiorstwom i brutalnie tłumi opór tych, którzy się temu sprzeciwiają. Arauco posiada obecnie 230 000 hektarów ziemi, ale przejmuje kolejne obszary, atakując zamieszkujące je społeczności chłopskie i rdzenne. Arauco doprowadza do zatrzymywania ludzi i podpala ich domy, zwierzęta hodowlane oraz uprawy, aby przejąć ich ziemię pod monokultury sosny. Jak na ironię, Arauco wypędza również ludzi z ich ziemi, aby firma mogła przeklasyfikować część tych rodzimych lasów na rezerwaty, które następnie wykorzystuje jako kompensację emisji dwutlenku węgla „dla dobra środowiska”. Obserwuj XR Misiones na Instagramie i obejrzyj ten wywiad, aby poznać więcej szczegółów.
Aktualizacja akcyjna
Sierpień 2026 | XR Indigenous Hewa Bora, DRK
Zdjęcie: XR Hewa Bora
W dniach 7 i 8 sierpnia 2026 r. Extinction Rebellion (XR) Indigenous Hewa Bora zorganizowała dwudniową akcję mającą na celu zwrócenie uwagi na krytyczną sytuację, w jakiej znalazł się Park Narodowy Wirunga. Hewa Bora to osada położona 16 kilometrów na zachód od Gomy w Demokratycznej Republice Konga. Park Narodowy Wirunga jest zagrożony gwałtownym wylesianiem i chronicznym brakiem bezpieczeństwa spowodowanym obecnością grup zbrojnych, dlatego 7 sierpnia dziesiątki kobiet z rdzennej ludności, członków społeczności Pigmejów oraz innych obywateli zorganizowały protest sit-in. Tożsamość, kultura i źródła utrzymania rdzennej ludności są nierozerwalnie związane z lasem. Następnego dnia protestujące osoby same podjęły konkretne wspólne działania, sadząc 500 drzew wokół wsi. Obserwuj XR Indigenous Hewa Bora na Facebooku.
Lipiec 2026 | XR Angers, Francja
Zdjęcie: XR Angers
17 lipca Rebelianci i Rebeliantki XR z Angers we Francji zakłócili działalność gigantów branży fast fashion – Bershki i H&M – rozpryskując w ich sklepach nieszkodliwą, ale nieprzyjemnie pachnącą substancję. Twierdząc, że niedawno uchwalona we Francji „ustawa przeciwko fast fashion” nie idzie wystarczająco daleko, wymyślili kampanię „Ôde aux Rats” (co wymawia się tak samo jak „zmysł węchu” po francusku, ale oznacza „odę do szczurów”), aby obnażyć marketingowe sztuczki sprzedawców i zwiększyć świadomość społeczną. Gdy nieprzyjemny zapach sprawił, że klienci zaczęli uciekać w kierunku wyjść, aktywiści zorganizowali na zewnątrz imprezę z muzyką i transparentami, angażując przechodzących ludzi w rozmowę. Jest to druga akcja „sabotażu węchowego” przeprowadzona przez XR Francja, po podobnej akcji w centrum handlowym w Grenoble w zeszłym roku. Obserwuj XR Angers tutaj.
Pozytywna wiadomość
Energia słoneczna podtrzymała europejską sieć energetyczną podczas rekordowych upałów i suszy tego lata | Grist
Najgorętsze i najsuchsze lato w historii Europy stanowiło ogromne obciążenie dla europejskiego systemu energetycznego. Energetyka słoneczna nie tylko poradziła sobie z tą sytuacją, ale podczas fal upałów wygenerowała więcej energii niż zwykle, co pokazuje jej potencjał w zakresie budowania odporności sieci energetycznej na ekstremalne zjawiska klimatyczne.
Lektury obowiązkowe
Twój samochód na benzynę działa. Ale i tak rozważ kupno elektryka, mówią naukowcy. | Grist
My, aktywiści ekologiczni, dobrze znamy tę zasadę: używaj, dopóki się nie zepsuje. Zasadniczo powinniśmy starać się przedłużać żywotność naszych urządzeń elektronicznych, sprzętu kuchennego i odzieży tak długo, jak to możliwe, aż do momentu, gdy ich wymiana stanie się absolutnie konieczna. Hiper-konsumpcyjny nawyk ciągłego wymieniania rzeczy na większe i lepsze wersje, podczas gdy poprzednie nadal działają, stanowi ogromne zagrożenie dla naszej planety.
Jednak najnowsze badania wskazują, że w przypadku pojazdów takie podejście może w rzeczywistości nie być najbardziej ekologiczne. Niniejszy artykuł pokazuje, że pozbycie się w pełni sprawnego samochodu z silnikiem spalinowym i zakup zupełnie nowego pojazdu elektrycznego jest w rzeczywistości lepszym rozwiązaniem dla zdrowia naszej planety. Właściciel musi przejechać samochodem elektrycznym zaledwie 4 400 mil rocznie, aby zaoszczędzić wystarczającą ilość emisji, by zrównoważyć te wyemitowane podczas produkcji pojazdu. Oczywiście trudno oczekiwać, aby wszyscy właściciele samochodów na świecie jednocześnie postanowili zezłomować swoje pojazdy. Ponadto, nie wszystkich z nas stać na samochód elektryczny. Jednak badania te z pewnością dają do myślenia jeśli chodzi o to, jak szkodliwe dla środowiska są silniki spalinowe. Kluczowym wnioskiem dla każdego kierowcy jest, by mieć świadomość jak często używa się samochodu, i używać go jak najmniej na ile to możliwe.
Potencjalne korzyści dla klimatu ze stosowania AI bledną w porównaniu do jej roli w napędzaniu wzrostu zużycia paliw kopalnych, wykazuje badanie | Sztuczna inteligencja (AI) | The Guardian
Nowe badanie wykazało, że wzrost produkcji ropy i gazu, który stał się możliwy dzięki sztucznej inteligencji, znacząco przeważa nad niewielkim wsparciem, jakie ta technologia może dać energetyce odnawialnej. W tym artykule zauważono, że sztuczna inteligencja umożliwiła branży paliw kopalnych osiągnięcie już teraz „bardziej wydajnej działalności, zwiększonej produkcji i skrócenia czasu realizacji projektów”. Do tego dochodzi jeszcze ogromne zużycie energii z paliw kopalnych potrzebne do zasilania samych centrów danych.
Propozycja działania w tym miesiącu
Chcesz coś zmienić, ale w Twojej okolicy nie ma grupy aktywistycznej, która naprawdę by Ci odpowiadała, i nie wiesz, od czego zacząć? Mamy dla Ciebie kilka propozycji!
W tym miesiącu proponujemy zaangażować się w sprawy lokalne -- naprawdę lokalne. Zostań członkiem szkolnej rady rodziców lub rady miejskiej. Zostań wolontariuszem w jadłodajni dla potrzebujących. Zorganizuj grupę do sprzątania śmieci w parku. Po prostu wybierz coś, zaangażuj się i bądź uważny. Niezależnie od tego, z jakimi problemami borykają się mieszkańcy Twojej okolicy, zawsze znajdzie się jakiś związek ze zmianami klimatu, sprawiedliwością środowiskową i procesem demokratycznym. Wystarczy tylko mieć oczy szeroko otwarte, dostrzec ten związek, a następnie działać zgodnie ze swoimi zasadami.
Powiązanie to może nie wyglądać tak, jak się spodziewasz. Być może trzeba będzie wstrzymać się z oceną, współpracować z osobami, z którymi nie zgadzasz się w innych tematach, i uważnie słuchać, ale związek z pewnością istnieje gdzieś pośród lokalnych potrzeb. I właśnie od tego zacznij: zaspokajaj lokalne potrzeby, szukaj sposobów współpracy z ludźmi, których spotykasz w trakcie tego procesu, i ucz się od nich.
Obejrzyj: Bądź nieposłuszny/a ~ Nie dla Big Tech | Extinction Rebellion Zjednoczone Królestwo
Żyjemy w świecie, w którym praktycznie nie da się uciec od technologii. Komunikujemy się za pośrednictwem mediów społecznościowych, korzystamy z platform internetowych w pracy i podczas nauki oraz używamy usług cyfrowych do organizowania naszego codziennego życia. Jednak dyskusja Bądź nieposłuszny/a: Nie dla Big Tech zorganizowana przez Extinction Rebellion Zjednoczone Królestwo, w której udział biorą prelegenci Matt Tutt i Rania Youssef, skłania nas do spojrzenia poza wygodę, jaką daje technologia, i zadania pytania: „Kto tak naprawdę sprawuje władzę w świecie cyfrowym?”. Problem nie leży w samej technologii, ale w rosnącym wpływie korporacji, które kontrolują nasze przestrzenie cyfrowe, gromadzą nasze dane, kształtują to, co widzimy, i zamieniają naszą uwagę w zysk. Nawet koszty środowiskowe związane z technologią są często przed nami ukrywane – od energii i wody zużywanych przez centra danych, przez wydobycie minerałów niezbędnych do produkcji naszych urządzeń, aż po narastający problem odpadów elektronicznych. Świat cyfrowy może wydawać się niewidzialny, ale jest głęboko powiązany ze środowiskiem fizycznym i systemami, które go podtrzymują.
W tej sytuacji nieposłuszeństwo staje się aktem odzyskiwania władzy. Nieposłuszeństwo to nie tylko protestowanie czy łamanie zasad – może ono również oznaczać kwestionowanie systemów, które nauczono nas akceptować jako normalne lub nieuniknione. Indywidualne wybory mają znaczenie, ale rzucenie wyzwania wielkim korporacjom technologicznym wymaga zbiorowego działania polegającego na domaganiu się odpowiedzialności, ochronie naszych danych i prywatności, wspieraniu alternatywnych rozwiązań oraz kwestionowaniu systemów gospodarczych, które przedkładają zysk nad ludzi i planetę. Oto niektóre z pytań, które powinniśmy sobie zadać: „Czy chcemy świata cyfrowego opartego na inwigilacji czy na prywatności? Na zysku czy na interesie publicznym? Na skoncentrowanej władzy korporacyjnej czy na demokratycznym uczestnictwie? Na niekończącej się konsumpcji czy na odpowiedzialności za środowisko? I wreszcie: jaki świat cyfrowy tworzymy dla naszych dzieci?”. Nasza uwaga, dane, pieniądze i zaangażowanie to formy władzy i powinniśmy mieć wpływ na to, jak ta władza jest wykorzystywana. Być może pytanie nie polega po prostu na tym, czy potrafimy powiedzieć „nie” wielkim firmom technologicznym, ale czy jesteśmy gotowi wyobrazić sobie i wspólnie zbudować cyfrowy świat, któremu możemy powiedzieć „tak” – świat, w którym technologia służy ludziom, chroni demokrację i szanuje środowisko. Czasami, aby stworzyć coś lepszego, musimy najpierw sprzeciwić się temu, co, jak nam wmówiono, jest nieuniknione.
Recenzja książki: Lot motyla Barbary Kingsolver
Lot motyla to jedna z tych rzadkich powieści, które w sposób trafny i dogłębny poruszają temat zmian klimatycznych, a jednocześnie opowiadają wspaniałą historię. Akcja nie rozgrywa się w odległej przyszłości, nie jest też żadną metaforą. I choć punkt wyjścia fabuły (pojawienie się milionów motyli monarszych na farmie owiec na wiejskich terenach południowych Stanów Zjednoczonych) jeszcze się nie wydarzył, to mógłby. Podobne zdarzenia już miały miejsce. To realistyczna opowieść o tym, jak żyć ze zmianami klimatycznymi już teraz.
Ale Barbara Kingsolver nie wykorzystuje swoich talentów, by niejasno wzywać do „zrobienia czegoś”. Zamiast tego jdaje świadectwo zarówno smutku, jak i dziwności oraz cudowności naszych czasów, a jednocześnie zwraca uwagę na pewne bardzo konkretne aspekty amerykańskiej kultury – aspekty, które powstrzymały nas przed prawdziwym zmierzeniem się z tym problemem. Jej książka nie oferuje łatwych ani jasnych rozwiązań, ale wskazuje drogę naprzód. Gdyby więcej osób wybrało tę drogę czternaście lat temu, kiedy po raz pierwszy ukazał się Lot motyla, świat mógłby dziś wyglądać zupełnie inaczej.
Recenzja filmu: Purpose: A Wellbeing Economies Film
„Purpose” to 90-minutowy film dokumentalny opowiadający o dwóch osobach, które starają się przekonać nas, byśmy przestali traktować PKB jako najważniejszy wskaźnik na świecie. Łatwo jest mówić o zmianie systemu i sprawiedliwej transformacji, ale jak to właściwie ma wyglądać w praktyce? Czy możemy to osiągnąć w inny sposób niż poprzez brutalną rewolucję? Katherine Trebeck i Lorenzo Fioramonti wierzą, że tak, i że kluczem do sukcesu jest skłonienie rządowych ekonomistów i urzędników do przełamania ich uzależnienia od PKB. Na początku, film pięknie wyjaśnia, w jaki sposób PKB zyskał tak potężną pozycję i dlaczego obecnie nie ma to absolutnie żadnego sensu. Następnie historia śledzi losy Trebeck i Fioramontiego, którzy próbują uruchomić inicjatywę o nazwie Związek Rządów na rzecz Gospodarki Dobrostanu (Wellbeing Economy Governments Alliance). Narratorem i reżyserem filmu jest Martin Oetting, a jego wstępne wyjaśnienie dotyczące własnej zmiany kierunku kariery może znaleźć oddźwięk u wielu osób. „Purpose” to spokojny film o ludziach organizujących spotkania, uczestniczących w nich i próbujących sprawić, by te spotkania przerodziły się w większe zgromadzenia, ale każdy, kto działa w sferze klimatu, wie, że na tym właśnie polega prawdziwa praca. Można organizować lokalne pokazy, a film jest również dostępny do wypożyczenia online za symboliczną opłatą w serwisie Films for Action.
Czytelnicy i Czytelniczki!
Bądźmy w kontakcie! Napisz do nas na adres: xr-newsletter@protonmail.com. Prześlij ten newsletter znajomemu. Jeśli ta wiadomość została Ci przekazana, dołącz do nas i subskrybuj newsletter XR Global. Jeśli masz jakieś pytania lub opinie, chętnie je przeczytamy. Skontaktuj się z nami pod adresem xr-newsletter@protonmail.com
P.S. Chcesz działać? Przekaż darowiznę, aby pomóc napędzać rebelię!