Drogi buntowniku / Droga buntowniczko,
W ostatnich dniach słowo „wojna” jest rzucane równie swobodnie i równie często jak „obiad”. Idea, która powinna być alarmująca, straciła swój wpływ zwyczajnie przez to, jak często konflikt zbrojny pojawia się w naszych wiadomościach. Pojęcia takie jak „ludobójstwo”, „kryzys klimatyczny” i „wymieranie” podobnie straciły swoją wagę. Kiedy katastrofy nakładają się na siebie, często zapominamy o tym, że zwykle bywają ze sobą połączone. Wydobycie ropy naftowej często wiążą się z przemocą, a wynikające z tego wojny używają jeszcze więcej paliw kopalnych, co degraduje klimat i szkodzi obywatelom. Tak tworzy się zamknięty cykl. To, co wygląda jak wiele katastrof jest w istocie jednym ogromnym, połączonym systemowym kryzysem.
Co możemy z tym zrobić? Co możemy zrobić w obliczu smutku tak wielkiego, że czasem nie jesteśmy w stanie go nawet odczuć? Być może początkiem mogłoby być po prostu uznanie złożoności problemu. Być może, kiedy usłyszymy o tym, co robią politycy, będziemy pamiętać, że ich działania wpływają na zwykłych obywateli. Być może uznamy, że rozmowy o cenach ropy i zużyciu paliw kopalnych to nie ignorowanie życia tych obywateli, a próba znalezienia drogi do lepszej przyszłości dla nas wszystkich. Dyskusja o jednej części kryzysu jest sposobem, by się z nim zmierzyć i go zrozumieć, nie ignorując wszystkich jego innych części.
To znaczy także, że każda sprawa, w której decydujesz się działać, ma większy wpływ niż możesz myśleć. Jeśli zajmujesz się aktywizmem klimatycznym, to jednocześnie zajmujesz się aktywizmem w sprawie praw człowieka, aktywizmem politycznym i nie tylko. Dokładnie w ten sam sposób jak grupy w DRK, Wielkiej Brytanii i Holandii, każda organizująca akcję w sprawach lokalnych, w rzeczywistości pracują razem nad stworzeniem globalnego ruchu.
Ważne, by działać. Jeśli zastanawiasz się, jak zacząć, czytaj dalej.
Ten newsletter dostarcza Wam XR Global Support, międzynarodowa sieć buntowników i buntowniczek, którzy pomagają naszemu ruchowi się rozwijać. Potrzebujemy środków, aby kontynuować nasze działania.
KAMPANIA SPRAWIEDLIWOŚCI KLIMATYCZNEJ XR GLOBAL
Najważniejsze działania
Luty 2026 | XR Beni DRK
Zdjęcie: XR Beni
26 lutego 2026, członkowie i członkinie Extinction Rebellion Beni (XR Beni) w Demokratycznej Republice Konga (DRK) zorganizowali pokojowe zgromadzenie na rondzie Malepe, aby wyrazić zdecydowane stanowisko: lasy i ziemie tego kraju nie powinny być sprzedawane ani eksploatowane dla zysku. Protest został zorganizowany w odpowiedzi na planowany rozwój lotnictwa i nowe inwestycje naftowe w kraju – projekty, które według aktywistów mogą poważnie zaszkodzić ekosystemom, lokalnym źródłom utrzymania oraz długoterminowemu dobrobytowi społeczności w regionie.
Rosnące emisje z lotnictwa intensyfikują kryzys klimatyczny, który już teraz jest odczuwany przez społeczności w DRK poprzez powodzie, zmieniające się cykle w rolnictwie, brak bezpieczeństwa żywnościowego i wysiedlenia. Jednocześnie, XR Beni zwróciło uwagę, że międzynarodowe korporacje i grupy interesów politycznych nadal zwiększają wydobycie paliw kopalnych, zagrażając wrażliwym ekosystemom i obszarom o szczególnym znaczeniu dla różnorodności biologicznej, takim jak lasy deszczowe Kotliny Konga, które stanowią jeden z najważniejszych na świecie pochłaniaczy dwutlenku węgla.
Postulaty XR Beni obejmują rezygnację z projektów rozwoju lotnictwa, wstrzymanie nowych inwestycji w sektorze ropy i gazu w DRK, znaczne inwestycje w energię odnawialną z korzyścią dla lokalnych społeczności oraz zapewnienie sprawiedliwej transformacji energetycznej, która chroni zarówno prawa człowieka, jak i środowisko. W DRK znajduje się jeden z największych systemów lasów tropikalnych na Ziemi, który odgrywa kluczową rolę w regulowaniu globalnego klimatu, zapewniając jednocześnie środki do życia milionom ludzi. Lasy te nie powinny być poświęcane na rzecz interesów międzynarodowych korporacji. Członkowie XR Beni potwierdzili swoje zaangażowanie w dalsze organizowanie się i zabieranie głosu tak długo, jak długo ich ziemie, lasy i społeczności pozostają zagrożone: „Era paliw kopalnych musi się skończyć. Czas na sprawiedliwość klimatyczną jest teraz!” Aby uzyskać więcej informacji, śledź: Extinction Rebellion Beni (@xrbeni)
Zdjęcia: XR Beni
Podsumowanie akcji
Styczeń 2026 | XR Friesland, Holandia
Stop reklamie paliw kopalnych
23 stycznia, Rebelianci i Rebeliantki w Holandii podjęli się ogromnego przedsięwzięcia – zastąpienia 700 reklam na przystankach autobusowych plakatami wzywającymi do zaprzestania reklamowania paliw kopalnych i zakończenia „business as usual”. Dowiedz się więcej o tej akcji tutaj i śledź @xrfryslan, aby być na bieżąco.
Luty 2026 | XR UK
Zdjęcie: XR UK
W lutym 2026 roku prawie 300 osób zgromadziło się przed siedzibą OpenAI w Londynie, aby wziąć udział w pierwszej w historii Wielkiej Brytanii manifestacji przeciwko sztucznej inteligencji pod hasłem „Marsz przeciw maszynom”. Demonstrację tę już teraz określa się jako największy jak dotąd publiczny protest poświęcony sztucznej inteligencji na świecie. Marsz został zorganizowany przez koalicję grup społeczeństwa obywatelskiego, w tym Pull the Plug, PauseAI UK, Mad Youth Organize, Blaksox oraz Assemble. Uczestnicy zebrali się, aby wyrazić rosnące obawy społeczne dotyczące sposobu, w jaki sztuczna inteligencja jest rozwijana, regulowana i wdrażana, zwłaszcza przez niektóre z najpotężniejszych światowych firm technologicznych. Spod biur OpenAI protestujący przemaszerowali przez centrum Londynu, zatrzymując się przed siedzibami Google UK, Google DeepMind i Mety. Trasa marszu symbolicznie podkreślała koncentrację władzy w zakresie sztucznej inteligencji w rękach garstki wielkich korporacji, których technologie w coraz większym stopniu kształtują gospodarkę, systemy zarządzania i życie codzienne. Więcej informacji na temat demonstracji można znaleźć tutaj oraz tutaj.
Dobre wieści
Zmniejszanie emisji w budownictwie
Alternatywne materiały budowlane mają kluczowe znaczenie dla ograniczenia emisji dwutlenku węgla w branży budowlanej. „Ziemia ubijana” to metoda budowlana polegająca na wykorzystaniu lokalnie pozyskanej, sprasowanej ziemi zamiast materiałów powodujących wysokie emisje, takich jak beton. Zastosowanie ziemi ubijanej w budownictwie stanowi sposób na ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w trzecim co do wielkości źródle globalnych emisji – branży budowlanej. Przeczytaj ten artykuł, aby dowiedzieć się więcej o rozwoju budownictwa z ubijanej ziemi.
Lektura obowiązkowa
Paliwa kopalne, wojny, państwa naftowe, ekobójstwo, niesprawiedliwość społeczna. Wszystko to jest ze sobą powiązane w najgorszy możliwy sposób, jak podkreśla ten artykuł z EuroNews: „Świat przykuty do paliw kopalnych”: Czy wojna z Iranem pokazuje, że nadszedł czas, aby na dobre zrezygnować z ropy?
Recenzja książki
"Disasterology" autorstwa Samanthy Montano
Disasterology to jedna z tych rzadkich książek, które stanowią zarówno poważną analizę naukowego tematu, jak i opowieść o czyimś życiu. Tematem jest to, co ludzie robią przed, w trakcie i po wielkich wydarzeniach, takich jak powodzie czy pożary, by pogorszyć lub poprawić sytuację. Oficjalny termin to „zarządzanie kryzysowe”, ale ponieważ często wprowadza on zamieszanie wśród znajomych na przyjęciach, specjaliści z tej dziedziny zaczęli nazywać ją „katastrofologią” („disasterology”). A „czyjeś życie” to życie autorki, Samanthy Montano, która jako nastolatka zgłosiła się na ochotnika do pomocy w odbudowie po huraganie Katrina i mniej więcej tak już zostało.
Kryzys klimatyczny stanowi tło i kontekst, wyraźnie uwzględniony w każdej części tej opowieści, choć Montano nie skupia się na emisjach i sekwestracji, lecz na radzeniu sobie z wynikającymi ze zmiany klimatu katastrofami. Książka jest świetnie napisana, wciągająca i pouczająca, a na końcu zawiera listę praktycznych działań, które czytelnicy mogą podjąć w swoich społecznościach — nie są to bynajmniej „drobne kroki, które się sumują”, takie jak wymiana żarówek. To podstawy organizowania społeczności, które mogą uratować życie.
Krótkie video
You Told Us To Talk About The Weather - krótki film o klimacie
„W ciągu ostatnich 6 godzin 94% BRYTYJCZYKÓW rozmawiało o pogodzie. W ciągu ostatnich 5 lat 7000 Brytyjczyków zostało aresztowanych za publiczne wyrażanie swojej opinii na temat kryzysu klimatycznego”. Ten 5-minutowy film, z narracją Michaela Sheena, stanowi mroczną i poetycką refleksję na temat lęku związanego ze zmianami klimatu.
Premiera filmu
The Cost of Growth to 90-minutowy film dokumentalny poświęcony społecznościom, które sprzeciwiają się wydobyciu surowców, budują solidarność i ujawniają przemoc kryjącą się za europejskimi systemami gospodarczymi. W filmie pojawiają się znane nazwiska, takie jak Greta Thunberg i Jason Hickel, a sam projekt ma charakter non-profit. Chociaż film nie jest jeszcze dostępny online, producenci poszukują grup, które mogłyby zorganizować pokazy, zarówno online, jak i stacjonarne. Więcej informacji można znaleźć tutaj. Przewodnik po organizacji pokazów.
Bunt portfelem
Czytelnicy i Czytelniczki!
Prześlijcie ten newsletter znajomemu. Jeśli ta wiadomość została Wam przekazana, dołączcie do nas i subskrybujcie newsletter XR Global. Jeśli macie jakieś pytania lub opinie, chętnie je przeczytamy. Kontaktujcie się z nami pod adresem xr-newsletter@protonmail.com
P.S. Chcesz działać? Przekaż darowiznę, aby wesprzeć rebelię!